آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری به دانش آموزان ابتدایی
آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری به دانشآموزان ابتدایی، یکی از ارکان مهم توسعه فردی و تحصیلی آنان به شمار
میآید. این مهارتها میتوانند به دانشآموزان کمک کنند تا در زندگی روزمره و فرآیندهای تحصیلی خود بهطور مؤثری
تصمیمگیری کنند و برنامهریزی دقیقی داشته باشند. پژوهش حاضر به بررسی اهمیت و روشهای مؤثر آموزش این مهارتها
به دانشآموزان ابتدایی میپردازد. در این راستا، نقش معلمان، والدین و محیطهای آموزشی در فراهم کردن زمینههای مناسب
برای یادگیری این مهارتها بهطور ویژه مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، مدلها و روشهای مختلف تدریس برنامهریزی
و تصمیمگیری، از جمله استفاده از بازیها، کارگاهها، و فعالیتهای گروهی بررسی شدهاند. نتایج تحقیق نشان میدهند که
آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری در مدارس ابتدایی، نهتنها بر بهبود عملکرد تحصیلی دانشآموزان تأثیرگذار است،
بلکه به آنان کمک میکند تا بهطور مؤثرتری با چالشهای زندگی مواجه شوند و به رشد شخصیتی خود دست یابند
مقدمه
آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری یکی از مهمترین بخشهای تربیت کودکان در دوران ابتدایی است. در این دوران،
مهارتهای شناختی، اجتماعی و رفتاری دانشآموزان به سرعت شکل میگیرد و تأثیرات عمیقی بر موفقیتهای تحصیلی و
فردی آنها خواهد گذاشت. یکی از اهداف اصلی نظام آموزشی، توسعه مهارتهای زندگی بهویژه در دوران ابتدایی است، زیرا
این دوره، دورهای حساس برای شکلگیری شخصیت، رفتار و تفکر دانشآموزان محسوب میشود )محمدی، ۱۳۹۹ (. در این
راستا، آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری بهعنوان ابزاری کارآمد برای کمک به دانشآموزان در مواجهه با چالشهای
تحصیلی و زندگی روزمره، از اهمیت ویژهای برخوردار است .
برنامهریزی و تصمیمگیری دو مهارت اساسی هستند که به دانشآموزان کمک میکنند تا در فرآیندهای آموزشی و زندگی خود
انتخابهای بهتری داشته باشند. برنامهریزی به فرد امکان میدهد تا اهداف خود را مشخص کرده و گامهایی مشخص برای
دستیابی به آنها بردارد. از سوی دیگر، تصمیمگیری به فرد کمک میکند تا در موقعیتهای مختلف، انتخابهای آگاهانه و
مؤثری انجام دهد )زارعی، ۱۳۹۸ (. بسیاری از پژوهشها نشان دادهاند که دانشآموزانی که مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری
را در دوران ابتدایی میآموزند، در مقاطع بالاتر تحصیلی و در زندگی فردی و اجتماعی خود، عملکرد بهتری از خود نشان
میدهند )رضایی، ۱۳۹۷ ) .
این مهارتها به دانشآموزان کمک میکنند تا نهتنها در امور تحصیلی خود موفقتر باشند، بلکه در مواجهه با مسائل روزمره
زندگی نیز تصمیمات بهتری بگیرند. از سوی دیگر، برنامهریزی و تصمیمگیری به تقویت خودکارآمدی و اعتماد به نفس
دانشآموزان کمک میکند، زیرا آنها احساس میکنند که توانایی مدیریت امور خود را دارند و میتوانند بر مشکلات فائق آیند
)بهاری، ۱۴۰۰ (. بنابراین، ایجاد فرصتهای مناسب برای آموزش این مهارتها در مدارس ابتدایی میتواند نقش مهمی در رشد
همهجانبه دانشآموزان ایفا کند .
تحقیقات اخیر نشان دادهاند که دانشآموزانی که بهطور منظم در کارگاهها و فعالیتهای آموزشی که بر اساس مهارتهای
تصمیمگیری و برنامهریزی طراحی شدهاند، شرکت میکنند، قادر هستند بهتر اهداف خود را شناسایی کرده و برای رسیدن به
آنها برنامهریزی کنند )یوسفزاده، ۱۳۹۹ (. بهعلاوه، معلمان و مدارس میتوانند با استفاده از روشهای تدریس نوین و ایجاد
فضای آموزشی مناسب، این مهارتها را بهطور مؤثری به دانشآموزان انتقال دهند. از جمله این روشها میتوان به استفاده از
بازیهای آموزشی، فعالیتهای گروهی و کارگاههای عملی اشاره کرد که در آنها دانشآموزان میتوانند مهارتهای خود را در
دنیای واقعی آزمایش و تقویت کنند )سلیمی، ۱۳۹۸ ) .
بهطور کلی، آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری در دوره ابتدایی نهتنها موجب بهبود عملکرد تحصیلی دانشآموزان
میشود، بلکه به رشد اجتماعی، روانشناختی و شخصیتی آنها نیز کمک میکند. در این راستا، این پژوهش به بررسی اهمیت
و روشهای مؤثر آموزش این مهارتها به دانشآموزان ابتدایی میپردازد. هدف اصلی این تحقیق، شناخت عواملی است که
میتوانند در فرآیند آموزش این مهارتها در مدارس ابتدایی مؤثر واقع شوند و نقش معلمان، والدین و محیطهای آموزشی در
این زمینه بررسی میشود .
در این تحقیق، به بررسی چگونگی آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری، ویژگیهای معلمان در این زمینه، و روشهای
تدریس کاربردی پرداخته خواهد شد. همچنین، مدلها و فعالیتهای مختلف آموزشی برای آموزش این مهارتها بهویژه در
مدارس ابتدایی مورد تحلیل قرار میگیرد. این مطالعه تلاش دارد تا ضمن بررسی تجربیات موجود، راهکارهایی برای بهبود
کیفیت آموزش این مهارتها ارائه دهد و بهویژه در زمینههای مختلف تحصیلی و اجتماعی برای دانشآموزان، کاربردهای عملی
آن را معرفی کند )عباسزاده، ۱۴۰۰ )
بیان مسئله
در دنیای امروز، مهارتهای تصمیمگیری و برنامهریزی بهعنوان ابزارهای اساسی برای موفقیت فردی و اجتماعی شناخته
میشوند. این مهارتها به افراد کمک میکنند تا در مواجهه با مشکلات و چالشها، بهترین انتخابها را انجام دهند و اهداف
خود را بهطور مؤثر و کارآمد پیگیری کنند. اهمیت این مهارتها در دوران کودکی و بهویژه در دوره ابتدایی دوچندان میشود،
چرا که این دوره، اساسگذار رشد و شکلگیری تواناییها و ویژگیهای شناختی، اجتماعی و شخصیتی کودک است )محمدی،
۱۳۹۹ ) .
در دوران ابتدایی، دانشآموزان وارد مرحلهای از رشد میشوند که نیاز به یادگیری مهارتهای جدید دارند تا بتوانند در محیط
مدرسه و جامعه بهخوبی تطابق یابند. مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری، از جمله مهارتهایی هستند که به کودکان کمک
میکنند تا در مواجهه با مسائل مختلف تحصیلی و زندگی روزمره، گزینههای مختلف را ارزیابی کرده و بهترین تصمیمات را
اتخاذ کنند )زارعی، ۱۳۹۸ (. از سوی دیگر، این مهارتها به دانشآموزان کمک میکنند تا در محیطهای گروهی و در مواجهه
با چالشهای اجتماعی، روابط بهتری برقرار کنند و در نهایت، به موفقیتهای تحصیلی و فردی دست یابند )رضایی، ۱۳۹۷ ) .
با این حال، در بسیاری از مدارس ابتدایی، آموزش این مهارتها بهطور کافی مورد توجه قرار نمیگیرد و بسیاری از دانشآموزان
بهطور طبیعی با چالشهای برنامهریزی و تصمیمگیری مواجه میشوند. این مسئله میتواند منجر به کاهش عملکرد تحصیلی،
اضطراب، عدم اعتماد به نفس و مشکلات اجتماعی در دانشآموزان شود )بهاری، ۱۴۰۰ (. بنابراین، ضروری است که در فرآیند
آموزش و پرورش، بهویژه در دوره ابتدایی، آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری بهطور جدی و سیستماتیک مورد توجه
قرار گیرد .
تحقیقات موجود نشان میدهند که استفاده از روشهای نوین و فعالیتهای آموزشی ویژه میتواند بهطور مؤثری به آموزش این
مهارتها در مدارس ابتدایی کمک کند. بهعنوان مثال، استفاده از بازیها، کارگاههای آموزشی و فعالیتهای گروهی میتواند
فرصتی مناسب برای کودکان فراهم کند تا در یک محیط پویا و تعاملگر، مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری خود را تقویت
کنند )سلیمی، ۱۳۹۸ (. از این رو، این پژوهش به بررسی اهمیت و روشهای مؤثر آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری
به دانشآموزان ابتدایی پرداخته و به دنبال یافتن راهکارهایی برای ارتقاء این مهارتها در نظام آموزشی است .
بنابراین، پرسش اصلی این تحقیق این است که چگونه میتوان مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری را بهطور مؤثر به
دانشآموزان ابتدایی آموزش داد؟ و چه روشها و رویکردهایی میتوانند در این زمینه مؤثر باشند؟ در این راستا، بررسی تجارب
و الگوهای موجود، بهویژه در نظامهای آموزشی پیشرفته، میتواند به ما در ارائه راهکارهای مناسب کمک کند
پیشینه و اهمیت پژوهش
در چند دهه گذشته، پژوهشهای زیادی در زمینه آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری به دانشآموزان در دوران
ابتدایی انجام شده است. این پژوهشها بهطور کلی نشان میدهند که آموزش این مهارتها در سنین پایین میتواند به توسعه
تواناییهای شناختی و اجتماعی کودکان کمک کند و آنها را برای مواجهه با چالشهای تحصیلی و زندگی آماده سازد )رضایی،
۱۳۹۷ (. در همین راستا، پژوهشهای بسیاری بر این نکته تأکید دارند که مهارتهای تصمیمگیری و برنامهریزی از جمله
مهارتهای اساسی در فرآیند رشد فردی دانشآموزان هستند که میتوانند در پیشرفت تحصیلی و اجتماعی آنها نقش بسزایی
داشته باشند )زارعی، ۱۳۹۸ ) .
یکی از اولین پژوهشهایی که در این زمینه انجام شد، توسط باندورا و همکاران ) ۱۹۸۶ ( انجام شد که نشان داد دانشآموزان با
تواناییهای قویتر در تصمیمگیری و برنامهریزی، میتوانند در برابر مشکلات و چالشها انعطافپذیرتر باشند و در
تصمیمگیریهای خود نتایج بهتری بهدست آورند. این تحقیقات بر این موضوع تأکید میکنند که توسعه مهارتهای تصمیمگیری
از سنین پایین میتواند زمینهساز پیشرفتهای تحصیلی و اجتماعی فردی باشد )باندورا، ۱۹۸۶ ) .
در مطالعات داخلی، پژوهشهای مختلفی بر تأثیر آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری بر بهبود عملکرد تحصیلی و
رشد شخصیت دانشآموزان تأکید داشتهاند. بهطور مثال، محمدی ) ۱۳۹۹ ( در تحقیقی نشان داد که آموزش مهارتهای
برنامهریزی بهویژه از طریق روشهای فعال و تجربی مانند بازیها و کارگاههای آموزشی، تأثیر مثبتی بر بهبود نمرات تحصیلی
و خودکارآمدی دانشآموزان دارد. همچنین، بهاری ) ۱۴۰۰ ( در مطالعهای دیگر اشاره کرده است که مهارتهای تصمیمگیری به
دانشآموزان کمک میکند تا تواناییهای فردی خود را کشف کرده و در مواقع بحرانی، تصمیمات مناسبی اتخاذ کنند .
پژوهشهای دیگر بهویژه در زمینههایی مانند استفاده از روشهای تدریس نوین و مشارکتی، نشان دادهاند که این روشها
میتوانند محیطی مناسب برای آموزش مهارتهای تصمیمگیری و برنامهریزی فراهم آورند. بهعنوان مثال، پژوهشهای سلیمی
( ۱۳۹۸ ( و یوسفزاده ) ۱۳۹۹ ( نشان میدهند که استفاده از فعالیتهای گروهی و کارگاههای آموزشی میتواند فرصتی برای
کودکان فراهم کند تا در فرآیند یادگیری خود، مهارتهای اجتماعی و شناختی خود را بهبود بخشند و بهطور مؤثری در
تصمیمگیریهای فردی و گروهی خود عمل کنند .
اهمیت پژوهش
با توجه به این که مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری نقش مهمی در زندگی فردی و اجتماعی کودکان ایفا میکنند، آموزش
این مهارتها در دوران ابتدایی میتواند به بهبود کیفیت تحصیل و زندگی دانشآموزان کمک کند. آموزش مهارتهای برنامهریزی
به دانشآموزان این امکان را میدهد که اهداف خود را مشخص کرده و برای رسیدن به آنها گامهای مشخصی بردارند. همچنین،
مهارتهای تصمیمگیری به کودکان کمک میکند تا با ارزیابی گزینههای مختلف، بهترین انتخاب را در موقعیتهای مختلف
انجام دهند )سلیمی، ۱۳۹۸ (. در این راستا، این پژوهش از آن جهت اهمیت دارد که میتواند روشها و الگوهای مؤثری را برای
آموزش این مهارتها در مدارس ابتدایی شناسایی کند و پیشنهادات کاربردی برای بهبود آموزش این مهارتها ارائه دهد .
همچنین، با توجه به نقش معلمان در فرآیند آموزش، این تحقیق میتواند به بهبود توانمندیهای حرفهای معلمان در تدریس
مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری کمک کند. چرا که معلمان با استفاده از روشهای آموزشی مؤثر، میتوانند به دانشآموزان
این مهارتها را انتقال دهند و آنها را برای تصمیمگیریهای بهتر در آینده آماده کنند. در این زمینه، توجه به نقش محیط
آموزشی و منابع موجود در مدارس نیز ضروری است؛ زیرا محیطهای آموزشی مناسب میتوانند زمینههای مناسبی برای توسعه
این مهارتها فراهم آورند )یوسفزاده، ۱۳۹۹ ) .
در نهایت، این پژوهش میتواند برای والدین و سایر فعالان آموزشی نیز مفید باشد، چرا که آنها میتوانند از نتایج این تحقیق
برای ارتقاء مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری در فرزندان خود استفاده کنند. با توجه به اهمیت این مهارتها در زندگی
فردی و اجتماعی، ارتقاء این مهارتها در سنین پایین میتواند به دانشآموزان کمک کند تا در آینده با مشکلات و چالشهای
مختلف زندگی خود بهطور مؤثری مواجه شوند .
آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری در دوران ابتدایی میتواند تأثیر عمیقی بر سایر جنبههای رشد کودک داشته
باشد. این مهارتها نه تنها به تقویت هوش شناختی کمک میکنند، بلکه نقش مهمی در رشد اجتماعی و عاطفی کودک ایفا
میکنند. در حقیقت، مهارتهای برنامهریزی به دانشآموزان این امکان را میدهند که اهداف کوتاهمدت و بلندمدت خود را
تعیین کنند و در مسیر رسیدن به آنها گام بردارند. این نوع آموزش به کودکان کمک میکند که از همان ابتدا با مفهوم
اولویتبندی، مدیریت زمان، و ارزیابی مسیرهای مختلف آشنا شوند که همگی از مؤلفههای اساسی زندگی موفق هستند )رضایی،
۱۳۹۷ ) .
از سوی دیگر، مهارتهای تصمیمگیری به کودکان کمک میکند تا در مواجهه با موقعیتهای مختلف، گزینههای موجود را
تجزیه و تحلیل کرده و بهترین تصمیم را انتخاب کنند. توانایی انتخاب درست در موقعیتهای مختلف، اعتماد به نفس کودک
را تقویت میکند و او را برای مواجهه با چالشهای آینده آماده میسازد. پژوهشها نشان دادهاند که کودکانی که مهارتهای
تصمیمگیری بهتری دارند، در زندگی تحصیلی و اجتماعی خود عملکرد بهتری دارند و قادرند در مواجهه با مشکلات، آرامش
خود را حفظ کرده و تصمیمات منطقی بگیرند )زارعی، ۱۳۹۸ ) .
با این حال، اگرچه اهمیت آموزش این مهارتها در سطح جهانی مورد تأکید قرار گرفته است، در بسیاری از مدارس ابتدایی
کشورها، بهویژه در ایران، آموزش رسمی این مهارتها بهطور سیستماتیک و هدفمند انجام نمیشود. بیشتر مدارس به آموزش
محتوای درسی تمرکز دارند و آموزش مهارتهای زندگی مانند برنامهریزی و تصمیمگیری معمولاً در حاشیه قرار میگیرد. این
موضوع باعث میشود که دانشآموزان در مواجهه با مسائل مختلف زندگی، بهویژه در دوران نوجوانی و بزرگسالی، مشکلات جدی
پیدا کنند. بر اساس تحقیقات موجود، بسیاری از دانشآموزان به دلیل نداشتن مهارتهای کافی در برنامهریزی و تصمیمگیری،
در فرآیند یادگیری خود دچار مشکلاتی نظیر عدم انگیزه، سردرگمی، و عدم توانایی در دستیابی به اهداف تحصیلی میشوند
)بهاری، ۱۴۰۰ ) .
اهمیت این موضوع در سیستم آموزشی کشور ما بیش از پیش احساس میشود. ایران با توجه به تغییرات اجتماعی و اقتصادی
گستردهای که در حال تجربه است، نیازمند تغییرات بنیادین در نظام آموزشی خود میباشد. یکی از این تغییرات، توجه بیشتر
به آموزش مهارتهای زندگی است، بهویژه مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری. این مهارتها به دانشآموزان کمک میکنند
تا در مواجهه با مشکلات تحصیلی و اجتماعی، از خود توانمندی بیشتری نشان دهند و تصمیمات مناسبی اتخاذ کنند )سلیمی،
۱۳۹۸ ) .
در این راستا، آموزش این مهارتها باید بهطور جدی در برنامههای درسی مدارس ابتدایی گنجانده شود. این آموزشها نه تنها
باید بهطور مستقیم در قالب دروس تخصصی آموزش داده شوند، بلکه باید از طریق فعالیتهای کلاسی، بازیهای آموزشی، و
کارگاههای مشارکتی نیز تقویت شوند. این روشها میتوانند فضایی پویا و تعاملگر برای دانشآموزان فراهم کنند و آنها را در
فرآیند یادگیری مشارکت دهند. بهویژه در دوران ابتدایی که کودکان در حال توسعه مهارتهای اجتماعی و شناختی خود
هستند، این نوع آموزشها میتواند اثرات مثبتی در رشد و پیشرفت آنان داشته باشد )یوسفزاده، ۱۳۹۹ ) .
از آنجا که مهارتهای تصمیمگیری و برنامهریزی میتوانند در زندگی روزمره کودک تأثیرگذار باشند، لازم است که این مهارتها
در قالب یک برنامه جامع و منسجم به دانشآموزان آموزش داده شوند. همچنین، در نظر گرفتن نیازهای فردی دانشآموزان و
تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی آنها در طراحی این برنامهها از اهمیت ویژهای برخوردار است. معلمان باید ابزارهایی در اختیار
داشته باشند که بتوانند بهطور مؤثر این مهارتها را به دانشآموزان آموزش دهند و در این راستا، لازم است که آموزشهای لازم
برای معلمان نیز فراهم شود )محمدی، ۱۳۹۹ ) .
بنابراین، پژوهش حاضر در پی بررسی روشها و الگوهای مؤثر آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری به دانشآموزان
ابتدایی است. این پژوهش میتواند به شناسایی ابزارها و رویکردهای جدید در آموزش این مهارتها کمک کند و راهکارهایی را
برای ارتقای مهارتهای زندگی دانشآموزان ارائه دهد. همچنین، این تحقیق میتواند بهعنوان یک مبنای علمی برای تدوین
برنامههای درسی و فعالیتهای آموزشی جدید در مدارس ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد
نتیجه گیری
در پژوهش حاضر، بررسی اهمیت آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری به دانشآموزان ابتدایی، نشان داد که این
مهارتها نقش کلیدی در رشد شناختی، اجتماعی و تحصیلی کودکان دارند. با توجه به این که سیستمهای آموزشی در کشورهای
مختلف بهویژه ایران بهطور سنتی بر مباحث علمی و درسی تمرکز دارند، در بسیاری از مدارس توجه کمتری به آموزش
مهارتهای زندگی نظیر برنامهریزی و تصمیمگیری میشود. نتایج این پژوهش نشان داد که دانشآموزانی که این مهارتها را
بهطور مؤثر در سنین پایین یاد میگیرند، قادرند تصمیمات بهتری در مواجهه با مشکلات تحصیلی و اجتماعی اتخاذ کنند و
عملکرد تحصیلی و اجتماعی بهتری داشته باشند
مطالعات نشان دادهاند که برنامهریزی و تصمیمگیری از مهمترین مهارتهای زندگی هستند که میتوانند به دانشآموزان کمک
کنند تا اهداف تحصیلی و شخصی خود را بهتر شناسایی کرده و به آنها دست یابند. این مهارتها علاوه بر توسعه تواناییهای
شناختی، تأثیر مثبت بر عزت نفس و اعتماد به نفس دانشآموزان دارند و میتوانند موجب کاهش اضطراب و استرس در
محیطهای آموزشی شوند. بر این اساس، پیشنهاد میشود که این مهارتها بهطور گستردهتری در مدارس ابتدایی گنجانده
شوند .
در همین راستا، پژوهشهای گذشته نیز نشان دادهاند که تدریس این مهارتها میتواند موجب بهبود کیفیت تحصیلی و اجتماعی
دانشآموزان شده و آنها را برای چالشهای آتی زندگی آماده کند. این تحقیق میتواند بهعنوان یک راهنمای عملی برای توسعه
برنامههای آموزشی در مدارس ابتدایی و آمادهسازی معلمان برای آموزش مهارتهای زندگی به دانشآموزان در نظر گرفته شود
پیشنهادات
１ . طراحی و اجرای دورههای آموزشی برای معلمان بهمنظور آموزش روشهای تدریس مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری
به دانشآموزان ابتدایی
. ۲. گنجاندن مهارتهای تصمیمگیری و برنامهریزی در برنامههای درسی مدارس ابتدایی
. ۳. استفاده از روشهای آموزشی فعال مانند بازیها، کارگاههای گروهی و یادگیری مبتنی بر پروژه برای آموزش این مهارتها . . ۴ ارزیابی مستمر و ارائه بازخورد به دانشآموزان در رابطه با مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری
. ۵. آگاهسازی والدین درباره اهمیت این مهارتها و آموزش آنها در خانه
. ۶. ایجاد محیطهای آموزشی مناسب برای تمرین این مهارتها، از جمله کلاسهای تعاملی و فضاهای کار گروهی
. ۷. تشویق دانشآموزان به مشارکت در تصمیمگیریهای گروهی و ارائه فرصتهای کافی برای تمرین مهارتهای تصمیمگیری . . ۸ استفاده از تکنولوژیهای آموزشی مانند اپلیکیشنها و نرمافزارهای آموزشی برای تقویت مهارتهای برنامهریزی و
تصمیمگیری
. ۹. برگزاری جلسات مشاوره برای دانشآموزان بهمنظور کمک به آنان در تصمیمگیریهای تحصیلی و شخصی
. ۱۰. طراحی و اجرای آزمونهای مربوط به ارزیابی مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری در دانشآموزان
. ۱۱. ارزیابی نیازهای خاص دانشآموزان برای تدریس این مهارتها بر اساس تفاوتهای فردی
. ۱۲. همکاری با متخصصان روانشناسی برای طراحی و اجرای برنامههای آموزشی مؤثر در این زمینه
. ۱۳. ارائه کارگاههای آموزشی برای دانشآموزان با هدف تقویت مهارتهای مدیریت زمان و اولویتبندی
. ۱۴. استفاده از نمونههای موفق از دیگر کشورها در زمینه آموزش این مهارتها
. ۱۵. انجام تحقیقات بیشتر برای شناسایی اثرات آموزش مهارتهای برنامهریزی و تصمیمگیری بر سایر جنبههای زندگی
دانشآموزان
. ۱۶. برگزاری دورههای آموزشی برای والدین جهت آموزش این مهارتها به کودکان در خانه .
. ۱۷ ایجاد منابع آموزشی و کتابهای راهنمایی برای معلمان در خصوص آموزش مهارتهای زندگی .
. ۱۸ استفاده از تجارب و نظرات معلمان در طراحی و اجرای برنامههای آموزشی مربوط به این مهارتها
. ۱۹. فراهم کردن شرایطی برای تمرین این مهارتها در خارج از کلاس از جمله فعالیتهای فوقبرنامه .
. ۲۰ ترویج فرهنگ یادگیری مستمر در زمینه تصمیمگیری و برنامهریزی برای معلمان و دانشآموزان